Tại sao con nhà người ta khởi nghiệp thành công, còn bạn thì tạch

Chúng ta đang sống trong thời đại của những phi vụ khởi nghiệp triệu đô, của những doanh nhân trẻ thành đạt và của những cô nàng khoe ngực kiếm 2000 usd mỗi tháng. Và trong một ngày đáng buồn nào đó, khi mà dự án kinh doanh của chúng ta phải chính thức tuyên bố phá sản hoặc tạm ngừng không thời hạn, ta tự hỏi bản thân tại sao “children house people” (con nhà người ta) lại khởi nghiệp thành công, còn mình thì lại thất bại? Tại sao dường như ai cũng thành đạt mà chỉ có bạn là thằng thất bại?

Câu trả lời thật sự rất đơn giản. Chúng nó chém gió cả thôi.

Thời đại công nghệ mang lại cho con người rất nhiều tiện ích nhưng đồng thời cũng nhấn chìm chúng ta trong bể thông tin rác. Nếu không có được sự vững vàng về tâm lý và bề dày kinh nghiệm bản thân, ta sẽ luôn luôn cảm thấy mình là một thằng loser giữa một rừng những thương nhân vĩ đại. Không khó để có thể tìm thấy những bài báo câu view, giật tít kiểu như “Nữ sinh viên kiếm 50 triệu 1 tháng nhờ nghề tay trái”, “Nam sinh bỏ học kiếm 2 tỷ sau 1 năm”, “Chàng trai 9x này đã trở thành chủ của chuỗi 40 cửa hàng như thế nào”. Đầu óc các bạn trẻ bị ô nhiễm bởi một đống thông tin rác như trên và sau đó những con người ngây thơ này chắc chắn sẽ nói rằng làm giàu không khó. Chỉ đến khi tiêu đến đồng vốn cuối cùng xin được của các cụ thì bạn mới nhận ra là hôm đó lỡ lời.

Tôi – Mr Kính Xám với dăm chục lần kinh doanh thất bại cho đến nay đã rút ra được một số bài học quý giá. Mặc dù chưa xây được nhà 3 tầng, xe 4 bánh nhưng nhờ chút ít kinh nghiệm này mà tôi đã tự tin lấy vợ, đẻ con mà vẫn chưa phải ra đường đi ăn xin. Vậy muốn việc kinh doanh hay đầu tư tiền bạc của mình sớm đẻ ra lợi nhuận, các bạn nhất định phải chú ý những điều sau

1. Đừng bao giờ nghĩ người ta làm được thì mình cũng làm được

Đây là câu nói cửa miệng của hàng chục thậm chí hàng trăm bạn trẻ tôi tiếp xúc hàng ngày. Và đây cũng chính là biểu hiện rõ ràng nhất của bệnh ngộ độc thông tin hay trầm trọng hơn là ảo tưởng. Nên nhớ rằng không phải ai cũng có đủ tố chất và năng lực để kinh doanh có lời nhưng chém gió thì thằng ất ơ nào cũng làm được. Với số vốn đầu tư của các cụ là 300 triệu, tôi sẽ dễ dàng bốc phét với mấy em hot girl là anh khởi nghiệp được 3 tháng, mỗi tháng lợi nhuận trăm củ. Hay như thằng bạn tôi đi bán trà sữa, câu cửa miệng của hắn bao giờ cũng là “Lãi ròng mỗi cốc này là 100%” . Nghe hoành tráng chưa. Toàn là chém gió cả đấy.

Mà ngay cả khi thông tin bạn đọc được có độ chính xác và đáng tin tuyệt đối thì điều đó cũng chẳng có ý nghĩa gì đối với việc kinh doanh của bạn. Mỗi người có một loại sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụ khác nhau, tầm hiểu biết, mối quan hệ khác nhau và cả nguồn vốn khác nhau nữa. Bê nguyên xi chiến lược của một ai đó là một cách tuyệt vời để phá sản trong thời gian ngắn nhất. Bill Gate bỏ học thành tỷ phú, Mark xoăn bỏ học thành tỷ phú, Steve hói cũng bỏ học rồi thành tỷ phú nhưng có hàng triệu người bỏ học rồi thành giang cư mận ở nhà cào phím suốt ngày. Bạn có đủ tự tin vỗ ngực rằng mình là Elon Musk của Việt Nam không, riêng tôi tôi không dám.

2. Lập checklist tất cả những điều cần tìm hiểu

Thằng bạn tôi tết năm ngoái có mở quán trà đá giết thời giờ. Hắn đầu tư cũng kha khá, bàn ghế đẹp, đồ uống ổn, có cả máy chiếu phục vụ xem đá bóng. Dăm tuần đầu thì cũng ok, nhưng sau đó thì khách cứ thưa dần. Cuối cùng hắn đóng quán, về nhà vắt 3 chân lên trán than thở “Đời đen như chó mực”

Lùi lại trước đó một khoảng thời gian, tôi có khuyên hắn là nên tìm hiểu một ít thông tin đã rồi hẵng mở quán nhưng mà hắn không nghe. Nguyên văn câu trả lời đó là “Mở có cái quán nước thì nghiên cứu làm khỉ gì”. Và sau đó thì chúng ta có một quán nước sập tiệm và Xám bị thằng bạn gắn cái cho cái mác là đồ thối mồm.

Tạm thời không bàn đến lý do thua lỗ của bạn tôi nhưng rõ ràng kinh doanh mà không nghiên cứu thị trường thì chết yểu là tất yếu. Bạn định bán cái gì, bán cho ai, bán số lượng bao nhiêu, bán xong đổi trả như thế nào, chưa bán được thì để hàng ở đâu, có ai cạnh tranh không, làm sao để khách hàng biết là mình có hàng, bán một món hàng ít nhất phải lãi được bao nhiêu tiền, có cần thuê nhân viên, địa điểm bán hàng không vân vân mây mây và mưa mưa. Hàng chục thậm chí là hàng trăm vấn đề mà bạn phải tìm hiểu trước khi đầu tư bất kỳ món tiền dù to hay nhỏ. Chưa kể sau đó là hàng loạt bài toán đau đầu về các chi phí phát sinh khác như hao mòn đồ đạc, phương tiện vận chuyển, khách hàng khó tính và cả chuyện thiếu vốn nữa. Bạn tìm hiểu càng kỹ, dự tính và đưa ra phương hướng xử lý dự phòng cho các tình huống trên càng nhiều, thì tuổi thọ của dự án khởi nghiệp sẽ càng lâu. Hãy tập thói quen ghi chép những điều cần phải biết, tự đặt ra cho mình những vấn đề có thể mắc phải và cố gắng tự tìm câu trả lời cho nó. Tin tôi đi, một khi đã bước vào cuộc chơi thật sự, chúng ta sẽ phải đương đầu với những con quái vật mang tên khách hàng với hàng tấn vấn đề mà bạn chưa từng nghĩ ra đâu.

3. Chuẩn bị tinh thần thất bại

Vâng tất nhiên là ai cũng biết thất bại là mẹ thành công, còn bố thành công thì đi ngoại tình lâu rồi. Nhưng mà tôi lại thấy có rất ít bạn trẻ tiếp tục đứng dậy khởi nghiệp sau khi thất bại. Họ thường nằm bẹp dí một chỗ, trách số đen, trách đối thủ quá cao tay, trách bố mẹ không giàu, trách bạn bè không hỗ trợ. Một số bạn thì không dám trách ai cả, chỉ dám “nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa” tự trách mình ngu. Và có một nửa trong số đó chôn vùi giấc mơ vào hố xí, xả nước trôi vèo quên hết đau thương. Một nửa còn lại vẫn nung nấu, mơ đến đỉnh vinh quang nhưng có dám đứng lên lần nữa hay không thì tôi chả biết được.

Thật ra ai cũng như ai, tôi cũng như các bạn, ông gết cũng như ông trăm, đứa nào thất bại cũng buồn vãi lái. Nhưng mà chẳng sao cả, đời chỉ ghi danh kẻ thắng chứ có ai thèm quan tâm tới đứa thất bại đâu. Tôi FA bao nhiêu năm, tỏ tình trượt vô số lượt, em gái, chị nuôi, vợ hờ trải dài từ Hà Giang tới tận mũi Cà Mau thế mà bây giờ vẫn có vợ đấy thôi. Các bạn thấy mấy đứa con nít tập đi không, đứa nào càng lỳ, vấp ngã đứng dậy càng nhanh thì thường biết đi sớm hơn mấy đứa ngồi trong xe đẩy. Tất nhiên là có vài đứa ngã mạnh quá gãy chân thì nó lại đi chậm hơn bình thường một tý nhưng mà cũng không sao cả cuối cùng đứa nào cũng chạy được hết. Điều duy nhất mà bạn cần làm lúc thất bại là nghỉ ngơi, thư giãn, lục lại cuốn sổ tay, ghi xuống những sai lầm vừa qua của mình và tìm phương pháp giải quyết cho điều đó. Khi đã được tiếp thêm động lực và rút ra được kinh nghiệm từ lần vấp ngã trước, hãy đứng lên và đi tiếp con đường mình đã chọn. Cứ thoải mái đê vì nếu thua thì cũng chẳng ai biết cậu là ai đâu mà.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *